|
"Εντυπωσιακά είναι τα δυο φαράγγια όπου δημιουργούνται βόρεια και νότια του χωριού. Το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης ξεκινά από το Σάρχο και καταλήγει στο δάσος του Βρομωνερου. Ενώ το άλλο φαράγγι ξεκινά από το χωριό Κιθαρίδα και φτάνει ως και στην ΖΩΜΙΝΘΟ την αρχαία πόλη του Ψηλορείτη. Μάλιστα λέγεται ότι από το φαράγγι αυτό περνούσαν οι Μινωίτες για να πάνε στο ΙΔΑΙΟΝ ΑΝΤΡΩΝ ,για προσκυνήσουν τον τόπο γέννησης του Ολύμπιου Θεού και υπάρχουν ακόμη ορατά σημάδια αυτού του αρχαίου δρόμου !!
ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΜΩΝΕΡΟΥ Βρίσκεται 1300 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η σπουδαιότητα της περιοχής χαρακτηρίζεται από ποικιλομορφία τοπίων ,υψηλή βιοποικιλότητα ,παρουσία πολλών ενδημικών φυτών και ζώων της Κρήτης και της Ελλάδος , σπάνιες φυτικές διαπλάσεις, σπάνια και απειλούμενα είδη. Πολλά είδη φυτών είναι ενδημικά της κρητικής περιοχής.(έκθεση ΥΠ. Περιβάλλοντος). Η ονομασία Βρομωνερό (καί όχι βρωμονερό) είναι αρχαία και προέρχεται από τις λέξεις "βριμώ" που σημαίνει δυνατό, και "ιερό". Λέγεται πως η θεά Δήμητρα είδε τον ήρωα Ιάσονα στις υπώρειες της Ίδης και αφού έσβησε τον έρωτά της... γεννηθεί ο Πλούτος.
" ιερόν έτεκε πότνια κούρον βριμώ..."
Μέσα στο δάσος από πρίνους και ασφένδαμους έχει αξιοποιηθεί κατάλληλα ο χώρος για κατασκήνωση όπου ο Δήμος Κρουσώνα έχει καθιερώσει τη Γιορτή του Βοσκού σ'αυτόν τον χώρο. Πιό πάνω είναι το καταφύγιο ένα πετρόχτιστο δωμάτιο με τα στοιχειώδη γιά επιβίωση .Βρίσκεται μόλις 3 χιλιόμετρα από το οροπέδιο της Νίδας και διακρίνεται το σχετικά ομαλό πέρασμα "ΘΙΝΟΚΟΛΑΣ".
Του ΝΙΚΟΥ ΨΙΛΑΚΗ
ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ που οδηγούν στον Ψηλορείτη δεν φαίνεται να έχουν αλλάξει πολύ από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Οι προσκυνητές που έφταναν από διάφορες περιοχές του αιγιακού χώρου, αλλά και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, στο ιερό σπήλαιο του Δία μπορούσαν να ανηφορίσουν στον Ψηλορείτη απ' όλες τις πλευρές του. Μονοπάτια σμιλεμένα με την ακατάλυτη σοφία των ορεσίβιων υπήρχαν σ' όλες τις πλαγιές. Και σε πολλές περιπτώσεις οδηγούσαν ως το μεγάλο Οροπέδιο της Νίδας. Μπορούμε να υποθέσουμε πως εκείνοι που έρχονται από τα αφρικανικά παράλια περνούσαν από τον κάμπο της Μεσαριάς και ανηφόριζαν στο ιερό βουνό από τα μονοπάτια της σημερινής "Απάνω Ρίζας". Εκείνοι που ξεκινούσαν από την Κνωσό (μαζί τους και οι επισκέπτες που προέρχονταν από τα νησιά και τη Μικρά Ασία) περνούσαν από τα μονοπάτια της σημερινής επαρχίας Μαλεβυζίου και από' κει έφταναν πάνω στο βουνό.
Αρχαία διαδρομή
Μια αρχαία διαδρομή από την Κνωσό ως το ιερό σπήλαιο του Δία μας δίνει πολύτιμες τοπογραφικές αλλά και ανθρωπογεωγραφικές πληροφορίες για την Κρήτη. Συγγραφέας, ο Πλάτων. Περιγράφει το ταξίδι τριών γερόντων που ανηφορίζοντας για το ιερό βουνό, συζητούν για τους Νόμους τους οποίους πρέπει να θεσπίσει μια μελλοντική αποικία. Ποιο είναι, όμως, το βουνό και ποιο το σπήλαιο του Δία; Η περίπου δεκάωρη διάρκεια του ταξιδιού οδηγεί τους περισσότερους μελετητές του στο συμπέρασμα ότι η περιγραφή αφορά το σπήλαιο του Ψηλορείτη(Α. Παναγόπουλος, "Πλάτων και Κρήτη").
Ο Κρητικός ονομαζόταν Κλεινίας και ο Σπαρτιάτης Μέγιλος. Το όνομα του Αθηναίου δεν αναφέρεται και πολλοί πιστεύουν ότι ο συγγραφέας ταυτίζει τον Αθηναίο με τον εαυτό του. Ποιο είναι το μονοπάτι που περιγράφεται; Ίσως να μην το μάθουμε ποτέ! Ίσως να μπορούμε να υποθέσουμε πως οι επισκέπτες του ιερού σπηλαίου ανηφόριζαν στον Ψηλορείτη από τον πιο γνωστό δρόμο από τον πιο γνωστό δρόμο των ανατολικών υπωρειών, το δρόμο του Κρουσώνα. Ίσως, όμως, και να μην έχει και τόση σημασία αφού ο Πλάτων δεν ενδιαφέρεται να περιγράψει το δρόμο. Ούτε το βουνό. Ενδιαφέρεται να μιλήσει για τους νόμους! Οι τυπογραφικές και ανθρωπογεωγραφικές πληροφορίες που παρατίθενται φαίνεται να μην απέχουν και πολύ από την εικόνα του δασωμένου βουνού της αρχαιότητας: "Η οδός από την Κνωσό ως το ιερό σπήλαιο του Δία είναι μακρά, αλλά υπάρχουν δέντρα ψηλά και σκιερά στις άκρες της…..", λέει ο Πλάτων, δίνοντας το γεωγραφικό πλαίσιο της διαδρομής. Τα δέντρα είναι κυπαρίσσια, μια και στην Κρήτη φαίνεται να υπήρχαν τεράστια δάση κυπαρισσιών: "εν Κρήτη γουν φάσιν εν τοις Ιδαίοις όρεσι και εν τοις Λευκοίς καλουμένοις επί των άκρων, όθεν ουδέποτ' επιλείπει χιών, κυπάριτων είναι πλείστη γαρ αύτη της ύλης και όλων εν τη νήσω και εν τοις όρεσιν"(Θεόφραστος, φυτών Ιστ. 4, 1, 3,).
Κάτω από τα δέντρα θα καθίσουν οι τρεις γέροντες να ξαποστάσουν. Έτσι θα φτάσουν, λένε, στο τέλος του δρόμου, στο σπήλαιο, χωρίς να κουραστούν πολύ. Και στα λιβάδια που θα συναντήσουν στο δρόμο τους θα αναπαύονται. Για όποιον ανηφόρισε από τον Κρουσώνα, αυτό το ορεινό κεφαλοχώρι, προς τον Ψηλορείτη, η εικόνα δεν ξενίζει. Ο "λειμώνας" μπορεί και να ονομάζεται σήμερα "Κρουσανιώτικο Λιβάδι", ποιος ξέρει……
|